Nörolojik Muayene

Nörolojik Muayene Nedir?

Nörolojik muayene, beyin, omurilik, çevresel sinirler ve kasları kapsayan sinir sisteminin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi amacıyla yapılan kapsamlı bir hekim muayenesidir. Bu muayene ile hastanın sinir sistemi fonksiyonları sistematik olarak incelenir, şikâyetlerin kaynağı belirlenir ve doğru tanıya yönelik yol haritasıoluşturulur.

Nöroloji; baş ağrısı, baş dönmesi, uyuşma, kas güçsüzlüğü gibi sık görülen şikâyetlerden epilepsi, demans ve hareket bozuklukları gibi daha ciddi hastalıklara kadar geniş bir alanı kapsar. Bu nedenle nörolojik muayene, erken tanı ve etkili tedavi planlaması açısından büyük önem taşır.

---

Nörolojik Muayene Hangi Durumlarda Gereklidir?

Aşağıdaki belirtileri yaşayan bireylerde nörolojik muayene yapılması önerilir:

• Sürekli veya şiddetli baş ağrısı

• Baş dönmesi ve denge kaybı

• Uyuşma, karıncalanma veya his kaybı

• Kas güçsüzlüğü veya ani kuvvet kaybı

• Yürüme ve koordinasyon bozuklukları

• Konuşma veya anlama güçlüğü

• Görme problemleri

• Epileptik nöbetler

• Bayılma veya bilinç kaybı

• Unutkanlık, dikkat ve odaklanma sorunları

Bu belirtiler, sinir sistemini ilgilendiren bir hastalığın habercisi olabilir. Erken dönemde yapılan nörolojik muayene, olası hastalıkların ilerlemeden tespit edilmesini sağlar.

---

Nörolojik Muayene Nasıl Yapılır?

Nörolojik muayene, belirli başlıklar altında sistematik şekilde gerçekleştirilir:

Hastalık Öyküsü (Anamnez)

Hastanın şikâyetleri, bu şikâyetlerin süresi, eşlik eden belirtiler, mevcut hastalıkları ve kullandığı ilaçlar ayrıntılı olarak değerlendirilir.

Bilinç ve Mental Durum Değerlendirmesi

Hastanın bilinç düzeyi, hafıza, dikkat, konuşma ve bilişsel fonksiyonları incelenir.

Kraniyal Sinir Muayenesi

Beyin sapından çıkan 12 çift kraniyal sinirin işlevleri değerlendirilir. Görme, işitme, yüz kasları, yutma ve konuşma fonksiyonları test edilir.

Motor Sistem Muayenesi

Kas gücü, kas tonusu ve istemli hareketler değerlendirilir. Felç veya kas zayıflığı bulguları araştırılır.

Duyu Sistemi Muayenesi

Dokunma, ağrı, sıcaklık, titreşim ve pozisyon duyuları test edilir.

Refleks Muayenesi

Derin tendon refleksleri (örneğin diz kapağı refleksi) kontrol edilir. Anormal refleksler sinir sistemi hastalıklarına işaret edebilir.

Koordinasyon ve Denge Testleri

Yürüme değerlendirmesi, parmak-burun testi gibi uygulamalarla denge ve koordinasyon incelenir.

Gerekli Görülürse Ek Tetkikler

Muayene bulgularına göre manyetik rezonans (MR), bilgisayarlı tomografi (BT), EMG veya EEG gibi ileri tetkikler planlanabilir.

---

Nörolojik Muayenenin Önemi Nedir?

• Erken tanı imkânı sağlar
  Alzheimer, Parkinson, MS, epilepsi gibi hastalıkların erken evrede fark edilmesine yardımcı olur.

• Kapsamlı değerlendirme sunar
  Sinir sistemi bütüncül olarak ele alınır, tek bir belirtiyle sınırlı kalınmaz.

• Tedavi planlamasına yön verir
  Tanıya uygun doğru tedavi ve takip süreci belirlenir.

• Hastalığın seyrini izlemeyi sağlar
  Mevcut hastalıkların ilerleyişi düzenli muayenelerle takip edilebilir.

---

Kimler Nörolojik Muayene Yaptırmalıdır?

• Uzun süredir geçmeyen baş ağrısı olanlar

• Denge ve yürüme problemi yaşayanlar

• Kaslarında ani güçsüzlük fark edenler

• Nöbet geçiren veya bayılma yaşayan bireyler

• Uyuşma ve karıncalanma şikâyeti olanlar

• Unutkanlık, kişilik veya davranış değişikliği fark edenler

Bu belirtiler hafife alınmamalı, gecikmeden bir nöroloji uzmanına başvurulmalıdır.