Yüz Felci Tedavisi

Yüz Felci Nedir?

Yüz felci, yüz kaslarını kontrol eden yüz sinirinin (fasiyal sinir) hasar görmesi sonucu ortaya çıkan nörolojik bir durumdur. Bu hasar nedeniyle yüz kaslarında ani güçsüzlük, hareket kaybı ve asimetri gelişebilir. Yüz felci genellikle yüzün tek tarafını etkiler; nadiren iki taraflı görülebilir.

En sık görülen yüz felci türü Bell paralizisi (Bell’s palsy) olup çoğu zaman geçicidir. Ancak yüz felci; enfeksiyonlar, travmalar, tümörler veya metabolik hastalıklar gibi daha ciddi nedenlere bağlı olarak da gelişebilir. Bu nedenle altta yatan sebebin doğru şekilde belirlenmesi büyük önem taşır.

---

Yüz Felcinin Nedenleri Nelerdir?

Yüz felci farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:

• Bell Paralizisi (Bell’s Palsy)
  En yaygın yüz felci nedenidir. Genellikle viral enfeksiyonlara bağlı olarak gelişir ve çoğu vakada geçicidir.

• Viral Enfeksiyonlar
  Herpes simplex, herpes zoster (zona), grip ve bazı üst solunum yolu enfeksiyonları yüz sinirini etkileyebilir.

• Travmalar
  Kafa travmaları, yüz bölgesine alınan darbeler veya cerrahi girişimler sonrası yüz siniri hasar görebilir.

• Tümörler ve Kanser Tedavileri
  Baş-boyun bölgesindeki tümörler veya radyoterapi yüz sinirine zarar verebilir.

• Diyabet ve Metabolik Hastalıklar
  Diyabet sinir hasarına yatkınlığı artırarak yüz felcine yol açabilir.

• Otoimmün Hastalıklar
  Bağışıklık sisteminin sinirlere zarar verdiği bazı hastalıklarda yüz felci gelişebilir.

---

Yüz Felci Belirtileri Nelerdir?

Yüz felci belirtileri genellikle ani başlangıçlıdır ve birkaç saat içinde belirginleşebilir.

En sık görülen belirtiler:

• Yüzün bir tarafında ani güçsüzlük veya hareket kaybı

• Göz kapağını kapatamama veya açmada zorlanma

• Gülme sırasında yüzün bir tarafının hareketsiz kalması

• Ağız köşesinde kayma

• Gözde kuruluk veya aşırı sulanma

• Yüzde ağrı, gerginlik veya baskı hissi

• Tat alma duyusunda azalma

Bu belirtiler fark edildiğinde gecikmeden nöroloji uzmanına başvurulması önemlidir.

---

Yüz Felci Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı sürecinde öncelikle detaylı nörolojik muayene yapılır. Muayene sırasında yüz kaslarının gücü, simetrisi ve refleksleri değerlendirilir.

Gerekli görülen durumlarda:

• Manyetik rezonans (MR)

• Bilgisayarlı tomografi (BT)

• Kan testleri

• EMG (sinir ileti testleri)

istenerek yüz felcinin nedeni ve derecesi belirlenir.

---

Yüz Felci Tedavisi Nasıl Yapılır?

Yüz felci tedavisi, nedenine, şiddetine ve süresine göre planlanır.

1. İlaç Tedavisi

• Kortikosteroidler: Özellikle Bell paralizisinde sinir ödemini azaltmak için kullanılır

• Antiviral ilaçlar: Viral enfeksiyon şüphesi varsa tedaviye eklenebilir

• Ağrı kesici ve destekleyici ilaçlar: Yüz ağrısı ve rahatsızlığı azaltmak amacıyla

2. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

• Yüz kaslarına yönelik egzersizler

• Yüz masajı ve kas aktivasyon çalışmaları

• Fonksiyon kaybının kalıcı hale gelmesini önlemeye yönelik rehabilitasyon programları

3. Botulinum Toksin (Botoks) Uygulamaları

Bazı hastalarda, yüz kasları arasındaki dengesizliği azaltmak ve asimetriyi kontrol altına almak amacıyla destekleyiciolarak uygulanabilir.

4. Nöral Terapi ve Destekleyici Yöntemler

Uygun hastalarda, hekim değerlendirmesi sonrası sinir iyileşmesini desteklemek amacıyla tercih edilebilir.

5. Cerrahi Müdahale

Çok nadir durumlarda, kalıcı sinir hasarı gelişmiş hastalarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

---

Yüz Felci Tedavisinin Başarı Oranı

Tedavi başarısı;

• Tedaviye başlama zamanı

• Yüz felcinin nedeni

• Sinir hasarının derecesi

ile yakından ilişkilidir. Bell paralizisi vakalarının büyük çoğunluğunda erken tedavi ile tam veya tama yakın iyileşmesağlanabilir.

---

Yüz Felci ile Yaşam

Yüz felci geçiren bireylerin büyük kısmı zamanla günlük yaşamlarına dönebilir. Ancak iyileşme sürecinde:

• Düzenli egzersiz

• Göz bakımı

• Psikolojik destek

önemlidir. Yüzde oluşan asimetri ve fonksiyon kaybı bazı hastalarda psikolojik zorlanmalara yol açabileceğinden, bu sürecin bütüncül olarak ele alınması gerekir.